Tất cả các hoạt động từ khâu tạo lập đến quản lý token bao gồm phân bổ token cho các bên tham gia vào dự án, lượng cung ra thị trường, lịch trình phân phối và đốt token,… đều được quản lý thông qua Tokenomics.  Tokenomics giúp xác định giá trị tiềm năng của các dự án tài chính phi tập trung (DeFi) . Vì quy luật cung và cầu không thể thay đổi, nên Tokenomics tác động đáng kể đến giá trị của từng NFT ( Non-fungible token -Token không thể thay thế) hoặc tiền điện tử.

Tuy nhiên, có nhiều lỗ hổng khác nhau trong thiết kế tokenomics, chẳng hạn như phân bổ token cho các bên tham gia vào dự án, có thể là dấu hiệu cảnh báo bơm và xả token. Ngoài ra, không có một công thức tối ưu nào trong việc phân chia token các bên liên quan như những người sáng lập dự án, quỹ tự trị, các nhà đầu tư, cộng đồng và nhà thiết kế giao thức,….

Kế hoạch phân phối token ban đầu của các giao thức Defi không được thiết kế một cách cận thận có thể dẫn đến việc phân phối token không đạt được hiệu quả tối ưu.Chẳng hạn như Curve, MakerDAO và Uniswap. Không phải những người đóng góp nhiều hơn vào dự án cũng sẽ nhận được lượng token phân bổ tốt nhất và ngược lại.

Để giải quyết những vấn đề này, giao thức Curve đã giới thiệu vote-escrowed tokenomics (tạm dịch là tokenomics được ký quỹ bằng phiếu bầu) hay veTokenomics. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu khái niệm cơ bản về veTokenomics; cách thức hoạt động của veTokenomics và những lợi ích cũng như nhược điểm của nó.

VeTokenomics là gì?

Theo khái niệm veTokenomics, token gốc phải được đóng băng trong một khoảng thời gian nhất định để nhận được veTokens. Điều này khuyến khích người dùng tham gia lâu dài vào dự án và giảm nguồn cung token ra thị trường. veTokens không thể bán, không thể chuyển nhượng và được sử dụng để tham gia vào cơ chế quản trị. Khi người dùng khóa token của họ trong một khoảng thời gian cố định sẽ làm cho giá token gốc tăng theo thời gian.

Đối với một số sáng kiến Defi, người dùng có thể khóa token để nhận một phần doanh thu từ giao thức. Tuy nhiên, veToken khác ở chỗ chủ sở hữu của những token bị khóa này có thể kiểm soát luồng phát thải và làm tăng tính thanh khoản. 

Phát thải (Emission) là tốc độ mà tiền điện tử được tạo ra và phát hành(created and released). Trong mô hình kinh tế của tiền điện tử, dù là lạm phát hay giảm phát đều ảnh hưởng đến tỷ lệ phát thải. 

VeTokenomics hoạt động như thế nào?

Để hiểu cách hoạt động của veTokenomics, hãy cùng xem cách Curve triển khai veTokenomics. Tương tự như các giao thức DeFi khác, các nhà cung cấp thanh khoản (LPs -Lliquidity providers)  cung cấp thanh khoản cho Curve pools để nhận được token LPs. Sau khi đã khóa các token CRV để tăng thanh khoản cho pool, người dùng có thể gửi các token LPs này vào Curve Gauge để nhận lại token Curve DAO (CRV). Liquidity Gauge (tạm dịch là  Công cụ đo thanh khoản) sẽ tính toán mức độ thanh khoản mà mỗi người dùng đang đóng góp.

Cơ chế đánh giá giao thức đường cong

Chủ sở hữu veCRV và LP nhận được một phần doanh thu từ các khoản phí giao dịch do Curve Finance tạo ra. Họ sẽ phải khóa token quản trị CRV và không thể thanh khoản các token CRV trong một khoảng thời gian cố định (một tuần đến bốn năm) để nhận được veCRV. Điều này co thấy rằng là các nhà đầu tư dài hạn muốn dự án thành công chứ không chỉ đơn thuần là để kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn.

Người nắm giữ veCRV có thể tăng phần thưởng  bằng cách khóa token trong một thời gian dài, quyết định pools nào nhận được lượng phát thải token và nhận thưởng bằng cách đảm bảo thanh khoản thông qua swap trên Curve. 

Mức độ ảnh hưởng đến quá trình bỏ phiếu của người dùng phụ thuộc vào thời gian khóa veToken. Để hiểu rõ hơn chúng ta hãy cùng xem xét trường hợp của Bob và Alex, cả hai có số lượng CRV bằng nhau. Bob đã khóa token của mình trong 2 năm trong khi Alex chỉ khóa token của mình trong năm. Quyền biểu quyết và phần trăm lợi nhuận của Bob thông qua VeCRV gấp đôi Alex vì thời khóa token của Bob dài hơn. Điều này tạo động lực thúc đẩy người dùng tham gia lâu dài vào các dự án tổ chức tự trị phi tập trung (DAO). Và cân phải đảm bảo rằng việc phát hành token này  được tiến hành một cách dân chủ.

Các ví dụ khác về veTokenomics đó là Balancer đã ra mắt token veBAL vào tháng 3 năm 2022 với thời gian khóa tối đa lên đến một năm. Frax Finance cũng đề xuất sử dụng token veFXS, cho phép chủ sở hữu token lựa chọn Gauge để phân phối lượng phát thải FXS giữa các pools khác nhau trên các sàn giao dịch phi tập trung khác nhau (DEX) .

Những lợi ích và hạn chế của veTokenomics là gì?

Từ việc hiểu những điều cơ bản về veTokenomics, rõ ràng là chủ sở hữu token được thưởng khi khóa nguồn cung veTokens, điều này làm giảm nguồn cung token LP và áp lực bán ra. Điều này có nghĩa là các chủ sở hữu token nắm giữ một lượng lớn token không thể thao túng giá. Hơn nữa, mô hình tokenomics này thúc đẩy việc bổ sung thêm tính thanh khoản cho các pool.

Vì ngoài việc thực hiện quyền quản trị và đầu cơ thì các veToken này không thể mua bán trao đổi, nên hầu như các token quản trị DeFi này không tác động đến giá token. Tuy nhiên, veTokens bị khóa tác động tích cực đến nguồn cung token vì cộng đồng mong đợi tăng lợi nhuận, quyền quản trị có giá trị và phân bổ doanh thu trên cho các bên liên quan nên sẽ mua thêm token gốc. 

Ngoài những ưu điểm thì veTokenomics có nhiều nhược điểm khác mà người dùng cần quan tâm. Vì không phải ai cũng đầu tư dài hạn nên giao thức theo mô hình veTokenomics có thể không thu hút các nhà đầu tư ngắn hạn.

Nếu token bị khóa quá lâu, chi phí cơ hội có thể quá cao vì người dùng không thể mở khóa token cho đến ngày đáo hạn khi họ thay đổi ý định đầu tư. Hơn nữa, mô hình này làm giảm các động lực định hướng dài hạn và làm suy yếu việc quản trị tập trung nếu giao thức cung cấp nhiều token giống như veTokens.

Tương lai của mô hình veTokenomics

Trong mô hình token truyền thống, token quản trị chỉ cấp quyền biểu quyết được xem là vô giá. Curve Finance là nhà tiên phong của mô hình veTokenomics. Người dùng khó có thể cam kết gắn bó với một dự án, khi nó chỉ với một chức năng duy nhất là “quản trị” để thúc đẩy nhu cầu sử dụng,

veTokenomics là sự tiến bộ đáng kể và được xem như hệ thống tokenomic mới. Nó làm giảm nguồn cung, một khoản bù đắp cho những nhà đầu tư dài hạn và hài hòa các quyền lợi của nhà đầu tư với giao thức, nhưng mô hình veTokenomics vẫn chưa hoàn thiện.

Trong tương lai, chúng ta có thể trải nghiệm các giao thức bổ sung kết hợp veTokenomics vào thiết kế của họ thông qua phát triển các cách mới để xây dựng các hệ thống kinh tế đặc biệt sử dụng veTokens làm cơ sở phần mềm trung gian. Tuy nhiên, không ai có thể biết trước được tương lai, nên không thể dự đoán được mô hình tokenomics này sẽ phát triển như thế nào trong những năm tới.

Nguồn: Onkar Singh – Cointelegraph.com

————————————————————————————————————
Cảnh báo rủi ro
:
Giao dịch tiền điện tử phải chịu rủi ro thị trường cao.
Hãy thực hiện các giao dịch của bạn một cách thận trọng.
Khuyến cáo, TradeCoinAsia sẽ không chịu trách nhiệm về tổn thất giao dịch của bạn.
Cảm ơn sự ủng hộ của bạn!
TradeCoinAsia Team
————————————————————————————————————

Thông tin hữu ích thì để lại một SUBSCRIBE – FOLLOW – LIKE cho kênh để ủng hộ nhé!
Website Youtube |Twitter Telegram FB | TikTok
#EmilyNguyen #TradeCoinAsia